Wat overblijft

Haal de kleur uit een beeld en kijk wat er overblijft. Blijft er niets over, dan bestaat de foto niet. Blijft er een blik over, een spanning, een licht, dan heb je iets levends in handen. Zwart-wit is de waarheidstest van het portret: het vergeeft noch de lege pose, noch het luie licht.

Deze serie is de laatste die Andrea en ik samen hebben gemaakt. Het is de serie die ik het liefst met haar creëerde. Het idee was eenvoudig: de kleur weghalen, verder niets. Het decor bewaren, het gezicht bewaren, en het licht laten boetseren wat overblijft. Andrea had afstand nodig om dichtbij te kunnen zijn. De lens was precies dat: de juiste afstand. Ervoor kon ze alles geven, juist omdat er iets tussen ons stond. Ik erachter, zij ervoor, en het licht ertussen. Misschien heb ik haar daar, en alleen daar, echt ontmoet. En het moet ergens geschreven staan: als ik de camera vandaag met meer precisie vasthoud, is het omdat zij ervoor stond. Dit vak leer je met iemand. Ik heb het met haar geleerd.

In de nabewerking behandel ik mijn zwart-wit als film: een korrel die aanwezig maar fijn is, diepe zwarten die nooit dichtslibben, hoge lichten die ademen. De analoge look is geen nostalgisch filter. Het is een manier om het beeld een materie terug te geven die digitaal maar al te graag gladstrijkt. De korrel is de tijd die aan het beeld blijft kleven.

Zwart-wit hoort bij elk book dat ik opbouw. Het is vaak het beeld dat bureaus onthouden, omdat het het enige is waarin je niet kunt valsspelen.

Deze beelden vandaag opnieuw bekijken doet iets met me wat ik niet zal proberen uit te leggen. Een hoofdstuk eindigt, de foto's blijven. Dat is precies wat zwart-wit zegt: haal alles weg, en wat telt is er nog. Je bewaart deze beelden niet om het verleden vast te houden. Je bewaart ze omdat ze bewijzen dat het echt was.